Егістік қалуен құрамындағы флавоноидтар мен олардың фармакологиялық маңызы
Алтынбек Асыл Мұханқызы
Торланова Ботагоз Онгаровна
Өмірбаева Ажар Ережепқызы
Оңтүстік Қазақстан медицина академиясы
Өзектілігі: Егістік қалуенде (Cirsium arvense) кездесетін флавоноидтарды зерттеу тақырыбы қазіргі таңда өзекті ғылыми бағыттардың бірі болып табылады, себебі флавоноидтар айтарлықтай фармакологиялық потенциалға ие. Бұл қосылыстардың фармакологиялық қасиеттерінің жеткілікті деңгейде зерттелмеуі олардың биологиялық белсенділігі мен әсер ету механизмдерін жүйелі түрде қарастыру қажеттілігін көрсетеді, бұл зерттеу жұмысының өзектілігін айқындайды.
Зерттеудің мақсаты: Егістік қалуен (Cirsium arvense) өсімдігінің флавоноидтық құрамын зерттеу, сондай-ақ оның антиоксиданттық және қабынуға қарсы биологиялық белсенділігін бағалау арқылы фитопрепарат ретінде қолдану мүмкіндігін анықтау.
Материалдар және әдістер: Зерттеу объектісі ретінде кептірілген егістік қалуен (Cirsium arvense) өсімдік шикізатынан алынған экстракт пайдаланылды. Флавоноидтарды бөліп алу үшін әртүрлі концентрациядағы су-спирт ерітінділері арқылы экстракция әдісі қолданылды.
Флавоноидтарды сапалық анықтау және сәйкестендіру жұқа қабатты хроматография (ЖҚХ) және спектрофотометриялық әдістер арқылы жүргізілді. Сандық анықтау ультракүлгін аймақтағы спектрофотометрия көмегімен орындалды.
Нәтижесі: Бұл зерттеу егістік қалуеннің флавоноидтарын тереңірек түсінуге және оларды фитопрепараттар ретінде қолдану мүмкіндігін бағалауға бағытталған. Алынған деректер қабыну үдерістерімен байланысты аурулардың алдын алу мен емдеудің жаңа дәрілік түрлері мен әдістерін әзірлеу саласындағы кейінгі зерттеулерге негіз бола алады. Жұмыстың нәтижелері ғылыми қауымдастық үшін де, тәжірибелік медицина мамандары үшін де пайдалы болуы мүмкін.
Қорытынды: Жүргізілген зерттеу нәтижесінде егістік қалуен (Cirsium arvense) құрамында айтарлықтай мөлшерде флавоноидтық қосылыстар бар екені анықталды, олар жоғары биологиялық белсенділікке ие.
Экстракттардың антиоксиданттық әсері расталды, бұл олардың бос радикалдарды бейтараптандыру және тотығу стрессін төмендету қабілетін көрсетеді. Сонымен қатар қабынуға қарсы белсенділік байқалды, бұл өсімдіктің қабыну үдерістеріне оң әсер ету мүмкіндігін дәлелдейді.
Оған қоса, егістік қалуеннің иммунитетті күшейтетін әсері бар екені анықталды. Өсімдік құрамындағы биологиялық белсенді заттар ағзаның қорғаныш механизмдерін белсендіріп, иммундық жүйенің жалпы төзімділігін арттыруға ықпал етеді деп болжанады.